چرا هیچ خاطره ای از دوران نوزادی به یاد نداریم؟
به گزارش کادایف، دانشمندان با بررسی مغز موش ها دریافتند ارتباطات عصبی در سالهای نخست زندگی بسیار زیاد اما کم دقت هستند.
به گزارش کادایف به نقل از خبر آنلاین و برپایه گزارش زومیت، بیشتر افراد تقریبا هیچ خاطره ای از سالهای نخست زندگی خود ندارند و سال ها این پرسش مطرح بود که چرا مغزی که بعدها توانایی شگفت انگیزی در ذخیره و بازیابی خاطرات پیدا می کند، نمی تواند رویدادهای اولین سالهای زندگی را حفظ کند.
به گزارش لایوساینس، پژوهشی تازه روی موش ها نشان میدهد دلیل فراموشی دوران کودکی ممکنست به نحوه ایجاد و سازمان دهی شبکه های عصبی در آغاز زندگی مربوط باشد. یافته ها نشان می دهند مغز نوزاد مانند صفحه ای خالی نیست که تجربه ها کم کم آنرا پر کنند؛ بلکه از همان اول شبکه ای گسترده از ارتباطات عصبی دارد که با رشد و تجربه، اصلاح و دقیق تر می شود.
دانشمندان در مطالعه جدید خود بخش مهمی از مغز به نام هیپوکامپ را بررسی کردند؛ ساختاری کوچک در عمق مغز که نقشی اساسی در ایجاد و بازیابی خاطرات دارد. تمرکز اصلی پژوهش روی بخشی از هیپوکامپ موسوم به ناحیه CA3 بود که در ذخیره خاطرات و تنظیم قدرت آنها نقش دارد.
محققان با بررسی مغز موش ها در سه دوره مختلف یعنی بعد از تولد، جوانی و بزرگسالی، دریافتند که شبکه های عصبی در آغاز زندگی بسیار متراکم هستند.
فراموشی دوران نوزادی شاید به این علت باشد که خاطرات اولیه در شبکه های عصبی بسیار شلوغ و کم دقت شکل می گیرند و ماندگاری کمتری دارند
در آغاز زندگی، نورون ها ارتباطات زیادی با یکدیگر دارند، اما این ارتباط ها هنوز سازمان دهی مشخصی ندارند و تا حد زیادی بشکل تصادفی شکل گرفته اند. مغز در ادامه رشد، بخشی از این ارتباطات اضافی را حذف می کند و همین فرآیند هرس عصبی، سبب می شود شبکه های عصبی کم تراکم تر، اما با این حال دقیق تر و کارآمدتر شوند. به بیانی دیگر، مغز در ابتدا تعداد زیادی مسیر ارتباطی به وجود می آورد و سپس مسیرهای مفیدتر را حفظ و مسیرهای غیرضروری را حذف می کند.
یافته ها با دیدگاه قدیمی که مغز در آغاز زندگی مانند صفحه ای خالی است و تجربه ها کم کم آنرا شکل می دهند، متفاوت است. مغز نوزاد از همان اول زیرساخت ضروری جهت پردازش اطلاعات را دارد، اما این شبکه اولیه هنوز به قدر لازم دقیق و تخصص یافته نیست. ارتباطات فراوان میان نورون ها سبب می شود مغز بتواند اطلاعات مختلف را سریع دریافت کند، اما همین گستردگی، تفکیک خاطرات را دشوار می کند.
خاطرات در مغز توسط مجموعه ای از نورون ها ذخیره می شوند که هنگام تجربه رویدادی خاص با هم فعال می شوند. اما در مغز جوان، ارتباط میان نورون ها بسیار گسترده است و محرکی ساده می تواند تعداد زیادی از آنها را فعال کند.
در مغز بالغ، به طور معمول برای فعال شدن یک نورون به چند ورودی مشخص نیاز است. این تفاوت سبب می شود فعالیت مغز جوان کمتر اختصاصی باشد. درنتیجه، تجربه های مختلف ممکنست الگوهای مشابهی در مغز ایجاد کنند و خاطرات به جای آن که دقیق و جدا از هم ذخیره شوند، کلی تر و مبهم تر باقی بمانند. بدین سبب مشکل این نیست که مغز کودک توانایی ساخت خاطره ندارد؛ بلکه خاطرات اولیه ممکنست به قدر لازم مشخص نباشند تا برای سالهای طولانی حفظ شوند.
رفتار موش های جوان و بالغ هم این تفاوت را تأیید می کند. موش های بالغ بعد از تجربه شوک خفیف، فقط از همان محل دوری می کنند؛ اما موش های جوان محیط های مشابه را هم خطرناک تلقی می کنند. این یافته نشان میدهد حافظه در کودکی وجود دارد، اما هنوز دقت کافی برای تشخیص و تفکیک جزئیات موقعیت های مختلف را ندارد. با رشد مغز، نورون ها انتخابی تر می شوند و شبکه های عصبی جداگانه ای برای تجربه های مختلف شکل می گیرد. نتیجه این تغییر، ایجاد خاطرات دقیق تر و پایدارتر است.
محققان اعتقاد دارند که شبکه گسترده ای از ارتباطات عصبی که در آغاز زندگی در مغز شکل می گیرد، به طور عمده بر پایه یک برنامه ژنتیکی ایجاد می شود. اما بعد از تولد، تجربه ها و تعامل با محیط این شبکه را کم کم بازآرایی می کنند؛ به صورتی که ارتباطات غیرضروری حذف می شوند و مدارهای عصبی کارآمدتر و تخصصی تر شکل می گیرند.
حافظه در کودکی وجود دارد، اما هنوز دقت کافی برای تشخیص و تفکیک جزئیات موقعیت های مختلف را ندارد
یافته ها به مفهوم بی تاثیر بودن تجربه های قبل از تولد نیست. رویدادهای دوران جنینی ممکنست اثراتی در مغز باقی بگذارند، اما این آثار احیانا مانند خاطرات آگاهانه و دقیق دوران بعدی زندگی نیستند.
دانشمندان احتمال می دهند شبکه عصبی گسترده اولیه مزیتی تکاملی داشته باشد. مغز نوزاد باید بتواند خیلی سریع اطلاعات مختلف مانند صداها، تصاویر و بوها را دریافت و با یکدیگر مرتبط کند. اگر مغز از ابتدا ارتباطات بسیار کمی داشت، نورون ها ممکن بود برای برقراری ارتباط و پردازش سریع اطلاعات با مشکل مواجه شوند. به همین دلیل، مغز احیانا ابتدا شبکه ای گسترده به وجود می آورد و سپس با کمک رشد و تجربه، آنرا به سیستمی دقیق تر و تخصصی تر مبدل می کند.
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب