چرا دست و پای قطع شده باردیگر رشد نمی کنند؟
به گزارش کادایف، در بعضی جانداران همچون برخی سمندرها اندام های از دست رفته همراه با استخوان، عضله، عصب و رگ های خونی بازسازی می شوند اما در بدن انسان بعد از صدمه ای شدید خبر از بازسازی به این شکل نیست.
به گزارش کادایف به نقل از خبر آنلاین، بدن انسان در رویارویی با لطمه های شدید به سرعت تلاش می کند که زخم را ببندد و از عفونت پیشگیری کند. در نهایت اما خبری از رشد باردیگر اندام از دست رفته نیست و کار با ترمیم زخم تمام می شود و جای زخم به یادگار باقی می ماند.
این پروسه در بدن سمندر متفاوت می باشد و بعد از قطع عضو در محل لطمه با فعال شدن یک برنامه سلولی و مولکولی برای بازسازی مجموعه ای از سلول ها به نام بلاستما (Blastema) تشکیل می شوند. ساختار بلاستما مثل یک کارگاه بازسازی است و سلول هایی تولید می کند که نهایت بافت های متعدد اندام از عصب تا رگ و استخوان را می سازند.
بلاستما در محل اندام ازدست رفته شکل می گیرد و بعنوان محل بازسازی آن عمل می کند. برخی ماهی ها همچون گورخر ماهی هم توانایی شایان توجهی در بازسازی عضو از لطمه دیده دارند. بدن این ماهی راه راه کوچک باله های لطمه دیده را ترمیم و حتی بخش های لطمه دیده اندام های حیاتی چون مغز و قلب را هم بازسازی می کند.
تشکیل باردیگر یک اندام خیلی پیچیده تر از تولید تعداد زیادی سلول جدید است. اندام جدید باید شکل درستی به خود بگیرد و در اندازه مناسب متوقف شود. در این پروسه سلول های اطراف زخم به برنامه ای شبیه به رشد جنینی وارد می شوند و قابلیت تغییر خاصیت های تخصصی را دارا هستند. در این بین پیام های مولکولی مشخص می کنند که استخوان، عضله، پوست و سایر بافت ها تا چه اندازه ساخته شوند.
در این پروسه پیچیده تکثیر سلول ها باید در زمان مناسب متوقف شود. قرار نیست اگر فقط نوک یک اندام از دست رفت، یک اندام کامل جدید روی اندام قبلی رشد کند و فقط باید قسمت از دست رفته جایگزین شود.
گورخر ماهی بدن انسان هم توانایی بازسازی دارد. برای مثال پوست ما مدام درحال جایگزین کردن سلول های قدیمی است، سلول های خونی با سلول های جدید جایگزین می شوند و حتی کبد تا حدی می تواند باردیگر رشد کند. بازسازی محدود نوک انگشت هم در تعدادی خردسالان گزارش شده است. در عین حال، تکامل انسان و سایر پستانداران مسیر متفاوتی را طی کرده است.
به باور برخی محققان تفاوت بازسازی نتیجه «موازنه تکاملی» است و برخی فرضیه ها می گویند در پستانداران خون گرم با نرخ سوخت وساز بالا ترمیم سریع زخم شاید برای بقا مناسب تر بوده است. فرضیه دیگری می گوید مهار قوی رشد سلولی برای پیشگیری از سرطان در پستانداران بلندعمر شاید به قیمت کاهش توان بازسازی تمام شده باشد.
در این بین محققان با مطالعه حیواناتی که توانایی بازسازی خیلی بالایی دارند دنبال رمزگشایی از رازهای این پروسه هستند تا شاید روزی بتوانند از این آموخته ها برای بهبود ترمیم بافت در انسان ها بهره گیرند.
منبع: theconversation
منبع: کادایف
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب