در جهان بیشتر از ۱۵ هزار گونه مورچه داریم
کادایف: محققان با بررسی ژنوم ۱۶۳ گونه مورچه دریافته اند که عناصر متحرک DNA یا «ژن های جهنده» ممکنست به تنوع این حشرات بعد از انقراض دایناسورها کمک کرده باشند. این عناصر ژنتیکی با گسترش ژن های گیرنده بو ارتباط دارند. مورچه ها برای یافتن غذا، تشخیص اعضاء کلونی و برقراری ارتباط به این گیرنده ها وابسته اند. امروزه بالاتر از ۱۵ هزار گونه مورچه شناسایی شده است، اما دانشمندان هنوز نمی توانند افزایش تنوع آنها را فقط به یک عامل نسبت دهند.
به گزارش کادایف به نقل از خبر آنلاین، حدود ۶۶ میلیون سال پیش، برخورد سیارکی عظیم در نزدیکی شبه جزیره یوکاتان مکزیک به انقراض دایناسورهای غیرپرنده انجامید. این رویداد اکوسیستم های زمین را بشدت عوض کرد و فرصتهای جدیدی برای تکامل و گسترش برخی جانداران ایجاد کرد.
در پژوهشی که در مجله علمی Science Advances پخش شده، گروهی بین المللی از دانشمندان ژنوم ۱۶۳ گونه مورچه را بررسی کردند. اینگونه ها به ۱۲ زیرخانواده از ۱۶ زیرخانواده زنده مورچه ها تعلق داشتند. محققان با مقایسه ژنوم آنها، تغییرات عناصر متحرک ژنتیکی را در حدود ۱۰۰ میلیون سال قبل بازسازی کردند.
عناصر متحرک ژنتیکی بخشهایی از DNA هستند که می توانند در ژنوم جابه جا شوند یا نسخه های جدیدی از خود بسازند. بنابراین به آنها «ژن های جهنده» می گویند. فعالیت این عناصر گاهی موجب تغییر در تنظیم ژن ها یا ایجاد تغییرات ژنتیکی تازه می شود. این تغییرات امکان دارد به سازگاری جانداران با محیط کمک کنند، هرچند همه آنها سودمند نیستند.
به گزارش وب سایت گیزمودو، محققان در نیاکان چند گروه بزرگ مورچه، دوره هایی از افزایش فعالیت این عناصر ژنتیکی را شناسایی نمودند. این افزایش ها قبل از دوره گسترش سریع تنوع گونه ای در بعضی گروههای مورچه روی داده بود. بخش مهمی از این روند به دوره بعد از انقراض گسترده ۶۶ میلیون سال پیش مربوط می شود.
ارتباط ژن های جهنده با حس بویایی مورچه ها یکی از نتایج مهم پژوهش، ارتباط میان عناصر متحرک DNA و گسترش خانواده هایی از ژن هاست که گیرنده های بویایی و چشایی را تولید می کنند.
مورچه ها برای ارتباط با یکدیگر بشدت به مواد شیمیایی متکی اند. آنها از علامتهای شیمیایی برای شناسایی اعضاء کلونی، یافتن غذا و تشخیص مسیر استفاده می نمایند. گسترش ژن های در رابطه با این قابلیت ها می تواند مواد ژنتیکی موردنیاز برای تغییر و سازگاری بیشتر را فراهم آورد.
محققان همین طور دریافتند که دودمان های مورچه ای با عناصر متحرک ژنتیکی بیشتر، به صورت کلی تنوع گونه ای بالاتری دارند. این ارتباط نشان میدهد که ژن های جهنده امکان دارد در تکامل طولانی مدت مورچه ها نقش مهمی ایفا کرده باشند.
آیا سیارک موجب پیدایش ۱۵ هزار گونه مورچه شد؟ نتایج پژوهش چنین رابطه علت و معلولی مستقیمی را ثابت نمی کنند. شواهد نشان می دهند که افزایش فعالیت عناصر متحرک ژنتیکی، گسترش برخی خانواده های ژنی و تنوع بیشتر مورچه ها با یکدیگر ارتباط دارند. با این حال، تغییرات محیطی بعد از انقراض دایناسورها احیانا فرصتهای جدیدی برای بسط این حشرات به وجود آورده اند.
به قول محققان، عناصر متحرک DNA امکان دارد تنوع ژنتیکی لازم را فراهم نموده باشند و تغییرات اکولوژیکی بعد از انقراض، زمینه گسترش این تنوع را به وجود آورده باشند. در عین حال، بررسی ژنوم گونه های زنده به تنهایی نمی تواند تمام روند تکامل مورچه ها را بازسازی کند. فعالیت ژن های جهنده در گونه های منقرض شده نیز امکان دارد با الگوهای مشاهده شده در گونه های امروزی متفاوت بوده باشد.
بنابراین، نتیجه اصلی پژوهش این نیست که برخورد سیارک مستقیماً موجب پیدایش هزاران گونه مورچه شد. یافته ها نشان می دهند که تغییرات ژنتیکی و فرصتهای محیطی احیانا در کنار یکدیگر به تنوع گسترده این حشرات کمک کرده اند.
منبع: kadaif.ir
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب