کشف ترمزهای پنهان در طبیعت برای پیشگیری از زلزله های بزرگ
کادایف: دانشمندان از کشف ترمزهای طبیعی زیر آب اطلاع داده اند که مانع از ایجاد زمین لرزه های بزرگتر توسط گسل اقیانوس آرام می شوند و امکان دارد در آینده به یافتن راهی برای پیشبینی زمین لرزه ها کمک کنند.
به گزارش کادایف به نقل از خبر آنلاین، دانشمندان مدت هاست که به دنبال راهی برای پیشبینی زمین لرزه های ویرانگر و ممانعت از وقوع آنها هستند.
به نقل از ایسنا، در اعماق قسمت شرقی اقیانوس آرام و حدودا ۱۰۰۰ مایلی غرب اکوادور، یک گسل بستر دریا حداقل به مدت ۳۰ سال است که زمین لرزه هایی با بزرگی ۶ ریشتر را با نظمی قابل توجه به وجود می آورد. این زمین لرزه ها حدودا هر پنج تا ۶ سال رخ می دهند و بخش های حدودا یکسانی از گسل را بطور مکرر گرفتار گسیختگی می کنند و به بزرگی های حدودا یکسانی می رسند. چنین ثباتی در علم زمین لرزه خیلی نادر است و محققان مدت هاست که برای توضیح دادن چگونگی ادامه قابل اعتماد این الگو تلاش می کنند.
حال دانشمندان می گویند که سر انجام دلیل آنرا شناسایی کرده اند. یک پژوهش جدید نشان داده است مناطق خاصی درون خود گسل بعنوان سیستم های ترمز طبیعی عمل می کنند که جلوی بزرگتر شدن زمین لرزه ها را می گیرند.
«جیانهوا گونگ»(Jianhua Gong)، لرزه شناس و دانشیار علوم زمین و جو در «دانشگاه ایندیانا بلومینگتون»(Indiana University Bloomington) و پژوهشگر ارشد این پروژه اظهار داشت: ما مدت هاست که می دانیم این موانع وجود دارند، اما پرسش همیشه این بوده است که آنها از چه چیزی ساخته شده اند و چرا بطور منظم و قابل اعتماد جلوی زمین لرزه ها را می گیرند.
گونگ و گروهی از محققان دانشگاه ها و مؤسسات علمی دیگر با هم روی گسل ترادیسی «گوفار»(Gofar) واقع در امتداد بخش شرقی اقیانوس آرام در سواحل غربی اکوادور تمرکز کردند تا معمایی به قدمت چند دهه را پیرامون این لرزه های تکرارشونده حل کنند.
چیزی که این گسل را غیرمعمول می کند، اینست که لرزه های بزرگتر آن حدودا در مکانهای یکسانی شروع و متوقف می شوند. بین قسمتهایی که زلزله های بزرگ در آنها رخ می دهد، بخش های آرام تری از گسل وجود دارد که بنظر می رسد بدون ایجاد ترک های بزرگ، تنش را جذب می کنند. دانشمندان از این مناطق بعنوان «سد» یاد می کنند، اما نقش دقیق آنها تا حالا مشخص نبود.
محققان جهت بررسی گسل گوفار، از اطلاعات جمع آوری شده در طول دو آزمایش بزرگ کف دریا استفاده کردند که یکی در سال ۲۰۰۸ و دیگری بین سالهای ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۲ انجام شده بود. دانشمندان در طول آن دو آزمایش، لرزه سنج های کف اقیانوس را که برای تشخیص لرزه طراحی شده بودند، در امتداد دو بخش از گسل گوفار قرار دادند.
این لرزه سنج ها، ده ها هزار لرزه کوچک را که پیش و بعد از دو لرزه بزرگ ۶ ریشتری روی داده بودند، ثبت کردند. این کار، یک نگاه فوق العاده دقیق را به نحوه رفتار گسل پیش، حین و بعد از گسیختگی های بزرگ ممکن کرد.
محققان الگوی خیلی مشابهی را در هر دو منطقه سد کشف کردند. در روزها و هفته های قبل از یک لرزه بزرگ، مناطق سد شاهد کارهای لرزه ای کوچک بودند. فورا بعد از وقوع لرزه بزرگتر، همان مناطق حدودا بطور کامل آرام شدند.
این رفتار در دو بخش جداگانه گسل که با فاصله ۱۲ سال مورد بررسی قرار گرفته بودند، ظاهر شد لذا محققان نتیجه گرفتند که پروسه فیزیکی یکسانی در هر دو مورد مسئول بوده است.
بر طبق داده های این مطالعه، این موانع بخش های غیرفعال سنگ نیستند. این موانع، مناطق خیلی پیچیده ای هستند که در آنها گسل به چندین رشته تقسیم می شود. جابه جایی های جانبی کوچک بین این رشته ها، دهانه های موضعی را از ۱۰۰ تا ۴۰۰ متر در ساختار گسل ایجاد می کنند که شبیه به شکاف های کوچک درون یک ترک هستند.
در طول یک لرزه بزرگ، حرکت ناگهانی در امتداد گسل موجب می شود فشار داخل سنگ پر از سیال به سرعت کم شود. با وقوع این اتفاق، سنگ متخلخل بطور موقت قفل می شود و قبل از این که گسیختگی بتواند گسترش یابد و بزرگتر شود، آنرا کند یا متوقف می کند. براستی، مناطق حائل مانند ترمزهای داخلی درون گسل عمل می کنند.
پژوهش های جدید نشان می دهند که مناطق حائل مانند آن چه در گوفار یافت می شود، امکان دارد در سرتاسر بستر اقیانوس رایج باشند. در این صورت، آنها می توانند بعنوان یک سیستم گسترده از ترمزهای طبیعی لرزه عمل کنند که جلوی تبدیل بعضی از گسیختگی ها به رویدادهای بزرگتر را می گیرد.
محققان می گویند این کشف می تواند به بهبود مدلهای پیشبینی زمین لرزه کمک نماید که برای تخمین خطرات لرزه در امتداد گسل های زیر آب در سرتاسر جهان همچون مناطق نزدیک به سواحل بزرگ طراحی می شوند.
۵۸۵۸
منبع: كادایف
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب