همه تصورات خود از تیرکس را فراموش کنید
کادایف: پژوهش های جدید، تصویر رایج از «تیرانوسوروس رکس» به عنوان یک موجود تنومند و سنگین را به چالش کشیده و نشان میدهد که این شکارچی نمادین احتمالا با گام هایی مشابه پرندگان و بر روی انگشتان پا حرکت می کرده است. این نوع جابه جایی که به «انگشت روی» شهرت دارد و در شترمرغ های امروزی دیده می شود، نشان دهنده کارآمدی بالاتر و پتانسیل سرعت بیشتر نسبت به تصورات پیشین است.
تینا مزدکی_سال هاست که رسانه های عامه پسند، تیرانوسوروس را به عنوان خزنده غول پیکر و تخت پایی به تصویر کشیده اند که هر گامش مانند یک گوی تخریب گر زمین را به لرزه درمی آورد. صحنه نمادین تعقیب و گریز در فیلم «پارک ژوراسیک» (۱۹۹۳) این تصویر را در تخیل جمعی تثبیت کرد. در عین حال، تحقیقات جدید علمی این کلیشه قدیمی را به چالش کشیده و تصویری دقیق تر و خیره کننده از نحوه حرکت واقعی این موجود عرضه می کند.
تازه ترین مطالعه پژوهشی با عنوان «تحلیل پارامترهای بیومکانیکی برخورد پا با زمین در طول حرکت تیرانوسوروس رکس» نشان داده است که این خزنده مانند یک موجود سنگین وزن و کند حرکت نمی کرده است. به احتمال زیاد، تی رکس حرکتی شبیه به پرندگان داشته و به جای گذاشتن کل کف پا، با بخش جلویی و انگشتان خود گام برمی داشته است؛ کشفی که نگاه دانشمندان را به حرکات دایناسورها و یکی از مخوف ترین شکارچیان جهان تغییر می دهد.
تکامل از حرکت تخت پایی به انگشت روی مفهوم اصلی این مطالعه، «حرکت انگشت رو» (Digitigrade locomotion) یا همان راه رفتن روی انگشتان است. این همان الگویی است که در پرندگان دونده امروزی مانند شترمرغ دیده می شود؛ به این صورت که پاشنه پا بالاتر از سطح زمین قرار می گیرد و بخش عمده وزن بدن توسط قسمت جلویی پا تحمل می شود. در مقابل، انسان ها «کف رو» (Plantigrade) محسوب می شوند، یعنی وزن بدن روی تمام سطح پا، از انگشت تا پاشنه، توزیع می شود.
محققان براین باورند که تی رکس در طیف حرکتی، بیشتر بسمت پرندگان متمایل بوده است. این تفاوت ظریف، دستاوردهای بزرگی دارد؛ ایستادن روی انگشتان اجازه می دهد تا حیوان تعادل بهتر، کارآیی بیشتر و سرعت بالاتری در جابه جایی داشته باشد.
این مطالعه توسط «آدریان توسل بوی» به همراه همکارانش از کالج آتلانتیک، دانشکده پزشکی اوستئوپاتی دانشگاه ایالتی اوکلاهما و کالج جامعه شمال غربی کلرادو انجام شده است. این تیم با بهره گیری از قوانین فیزیک به یک سوال به ظاهر ساده پاسخ دادند: «وقتی پای این دایناسور با زمین برخورد می کرد، دقیقا چه اتفاقی می افتاد؟»
آنها برای پاسخ به این پرسش، فسیل استخوان های پا و ساق را اندازه گیری کرده و مدلهای سرعت مبتنی بر اندازه بدن را به کار گرفتند. سپس سه فرم برخورد پا (پاشنه، میان پا و انگشت رو) را شبیه سازی کردند. نتایج به صورت مداوم الگوی فرود آمدن روی انگشتان را تایید نمود.
ردپاهایی که حقیقت را فاش می کنند ردپاهای فسیل شده که در عرصه «ایکنولوژی» مطالعه می شوند، منبع دیگری برای تایید این ادعا هستند. در خیلی از ردپاهای دایناسورهای تروپود، عمیق ترین بخش ردپا زیر انگشتان دیده می شود، نه در کل کف پا. این مورد نشان داده است که جرم حیوان در بخش جلو متمرکز بوده است. البته محققان اخطار می دهند که وضعیت زمین (گل یا شن) و نوع حرکت (چرخیدن یا تغییر مسیر) می تواند شکل ردپا را تغییر دهد، بدین سبب این فسیل ها بیشتر به عنوان شواهد حمایتی درنظر گرفته می شوند تا مدرک قطعی.
بازنگری در سرعت تی رکس شاید هیجان انگیزترین نتیجه این مطالعه، تأثیر آن بر تخمین سرعت تی رکس باشد. انتظار می رود که نمونه های بالغ می توانستند به سرعتی بین ۱۷ تا ۴۰ کیلومتر بر ساعت (۱۱ تا ۲۵ مایل بر ساعت) برسند. استفاده از قدمهای انگشت رو می تواند تخمین های سرعت را در مقایسه با مدلهای تخت پایی حدود ۲۰ درصد افزایش دهد. این به مفهوم آن نیست که تی رکس می توانست به سرعت خودرو ها برسد، اما نشان دهنده آنست که او ورزشکاری بسیار کارآمدتر از تصورات قبلی بوده است.
همینطور این مطالعه نشان داد که سرعت با سن رابطه معکوس دارد؛ نمونه های جوان تر و چابک تر تا ۴۰ کیلومتر بر ساعت سرعت داشتند، در حالیکه بالغ های عظیم الجثه (مانند نمونه مشهور "سو") احتمالا به سرعت ۱۷ کیلومتر بر ساعت محدود می شدند.
یک هیولای واقعی! تصویر کلیشه ای از تی رکس جای خویش را به تصویری پیچیده تر داده است. بااینکه او همچنان یک شکارچی با ابهت است، اما احتمالا با وقاری شگفت آور و گام هایی سریع و پرنده گونه حرکت می کرده است. با خداحافظی با نسخه «پارک ژوراسیک»، ما ابهت این موجود را از دست نمی دهیم، بلکه به درک دقیق تری از گونه ای می رسیم که نه تنها قدرتمند، بلکه به گونه ای استثنایی با محیط خود سازگار بوده است.
منبع: economictimes
این به مفهوم آن نیست که تی رکس می توانست به سرعت خودروها برسد، اما نشان دهنده آنست که او ورزشکاری بسیار کارآمدتر از تصورات قبلی بوده است. همچنین این مطالعه نشان داد که سرعت با سن رابطه معکوس دارد؛ نمونه های جوان تر و چابک تر تا ۴۰ کیلومتر بر ساعت سرعت داشتند، در حالی که بالغ های عظیم الجثه (مانند نمونه مشهور سو) احتمالاً به سرعت ۱۷ کیلومتر بر ساعت محدود می شدند. با خداحافظی با نسخه پارک ژوراسیک، ما ابهت این موجود را از دست نمی دهیم، بلکه به درک دقیق تری از گونه ای می رسیم که نه تنها قدرتمند، بلکه بگونه ای استثنایی با محیط خود سازگار بوده است.
منبع: كادایف
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب