چرا اغلب تصور می شود که نفت از دایناسورها ایجاد شده است؟
به گزارش کادایف، دهه ها تبلیغات و فرهنگ عامه سبب شد یکی از رایج ترین سوءبرداشت های علمی جهان شکل بگیرد: این که نفت از دایناسورها ساخته شده است.
به گزارش کادایف به نقل از خبر آنلاین و برپایه گزارش زومیت، خیلی از مردم از کودکی شنیده اند که نفت از بقایای دایناسورها ساخته شده است؛ تصوری که آن قدر در فرهنگ عمومی تکرار شده که برای خیلی ها شبیه حقیقتی علمی به نظر می آید. در این روایت مشهور، دایناسورهایی که میلیونها سال پیش مرده اند، زیر خاک دفن و عاقبت به نفت تبدیل گشته اند. اما حقیقت علمی چیز دیگری است. دانشمندان هیچگاه بطور جدی نگفته اند نفت از بدن دایناسورها بوجود آمده است.
محققان علوم زمین توضیح می دهند که نفت به طور عمده از موجودات بسیار ریز دریایی مانند جلبک ها و پلانکتون ها شکل گرفته است؛ نه از جانوران عظیمی مانند تی رکس یا استگوسور. رایدار مولر، زمین شناس دانشگاه اسلو، در گفت و گو با وب سایت علمی «ساینس نوروی» توضیح می دهد: «به علل عجیبی، این ایده که نفت از دایناسورها بوجود آمده در ذهن خیلی از مردم باقیمانده است. در صورتیکه نفت از تریلیون ها جلبک و پلانکتون میکروسکوپی تشکیل می شود.»
حقیقت ایجاد نفت، بر خلاف تصور رایج، بیشتر به دنیای میکروارگانیسم ها مربوط است تا هیولاهای عظیم ماقبل تاریخ. ده ها تا صدها میلیون سال پیش، اقیانوس های زمین مملو از جلبک ها و پلانکتون های بسیار ریز بود. این موجودات ساده، انرژی خویش را یا از نور خورشید تأمین یا از موجودات کوچک تر تغذیه می کردند. طول عمر خیلی از آنها کوتاه بود و بعد از مرگ، بقایایشان به کف اقیانوس فرو می رفت.
در طول میلیونها سال، این بقایا کم کم روی هم انباشته شدند و لایه های ضخیمی از مواد آلی را در بستر دریاها تشکیل دادند. سپس رسوبات بیشتری مانند گل، شن و ماسه روی آنها قرار گرفت. فشار ناشی از این رسوبات و همینطور گرمای درون زمین، به آرامی ترکیب شیمیایی این مواد آلی را تغییر داد.
دانشمندان به سنگ هایی که این مواد آلی در آنها تجمع پیدا می کنند «سنگ منشأ» می گویند. اگر شرایط مناسب باشد، یعنی فشار و دمای کافی موجود و محیط نیز اکسیژن کمی داشته باشد، مواد آلی موجود در این سنگ ها درطول میلیونها سال به نفت و گاز طبیعی تبدیل می شوند.
به همین دلیل، منشاء اصلی نفت بیشتر محیط های دریایی بوده است، نه جنگلها و دشت هایی که دایناسورهای خشکی زی در آنها زندگی می کردند. البته ممکنست در موارد نادر بقایای برخی جانوران بزرگ نیز وارد این چرخه شده باشد؛ برای نمونه شاید یک خزنده دریایی یا حتی یک دایناسور که وارد آب شده بود، بعد از مرگ به کف دریا رسیده باشد. اما سهم چنین جانورانی در مقایسه با حجم عظیم جلبک ها و پلانکتون ها تقریبا ناچیز است.
منشاء اصلی نفت بیشتر محیط های دریایی بوده است، نه جنگلها و دشت هایی که دایناسورهای خشکی زی در آنها زندگی می کردند
دانشمندان برای توضیح مبحث از مثال ساده ای استفاده می کنند: همانطور که وجود چند حشره بسیار ریز در بین میوه ها به این معنا نیست که میوه از حشره ساخته شده، وجود احتمالی بقایای چند جانور بزرگ نیز به مفهوم دایناسوری بودن نفت نیست.
علاوه بر این، بدن جانوران بزرگ به طور معمول قبل از آن که فرصت دفن شدن در رسوبات را پیدا کنند، توسط سایر موجودات خورده می شود. این مورد در پدیده ای به نام سقوط نهنگ به خوبی دیده می شود. وقتی نهنگی در اقیانوس می میرد و به کف دریا سقوط می کند، تعداد زیادی از جانوران دریایی به سرعت از بقایای آن تغذیه می کنند و در مدت نسبتاً کوتاهی بیشتر بدنش از بین می رود. بدین سبب احتمال این که بقایای جانوران بزرگ به مقدار زیاد در تشکیل نفت نقش داشته باشند، خیلی کم است.
اما اگر دانشمندان هیچ گاه نگفته اند نفت از دایناسورها ساخته شده، این تصور از کجا آمده؟ پاسخ کوتاه این است که ریشه این باور بیشتر در تبلیغات و فرهنگ عمومی قرار دارد تا در علم زمین شناسی.
وقتی انسان ها در گذشته برای اولین بار با نفت مواجه شدند، دقیقا نمی دانستند این ماده چیست. در آن دوران برخی تصور می کردند نفت نوعی ماده معدنی است. حتی واژه پترولیوم که امروزه برای نفت خام استفاده می شود، از ترکیب دو واژه لاتین «پترا» به مفهوم سنگ و «اولئوم» به مفهوم روغن ساخته شده و در مجموع معنای «روغن سنگ» می دهد.
در سال ۱۷۶۳، میخائیل لومونوسوف، دانشمند روسی اولین فردی بود که پیشنهاد نمود نفت از مواد آلی بوجود آمده که با گذشت زمان تحت فشار و گرما قرار گرفته اند. این ایده بعدها پایه اصلی نظریه علمی ایجاد نفت شد. بااین حال، حتی در آن زمان نیز هیچ نظریه علمی معتبری وجود نداشت که بگوید نفت به صورت مستقیم از دایناسورها ساخته شده است.
توضیح تصویر مقاله: دایناسور آپاتوسورس نماد شرکت سینکلر محسوب می شد.
قسمتی از سوءتفاهم امروزی احیانا از اصطلاح «سوخت فسیلی» ناشی می شود. خیلی از مردم وقتی واژه «فسیل» را می شنوند، فوراً به یاد اسکلت دایناسورها می افتند. درحالی که در علم زمین شناسی، فسیل فقط به دایناسورها محدود نیست و شامل بقایای انواع گیاهان، جانوران و موجودات بسیار ریز باستانی می شود.
اما احیانا مهم ترین عامل گسترش این باور، شرکت نفتی آمریکایی سینکلر بوده است. این شرکت در دهه ۱۹۳۰ تصمیم گرفت برای تبلیغات خود از تصویر دایناسورها استفاده نماید.
وب سایت رسمی شرکت سینکلر توضیح می دهد که نویسندگان تبلیغات این شرکت، در سال ۱۹۳۰ ایده استفاده از دایناسورها را مطرح نمودند. هدف آنها تبلیغ روان کننده هایی بود که از نفت خام تولید می شدند؛ نفتی که در دوران زندگی دایناسورها شکل گرفته بود. کمپین تبلیغاتی اولیه شامل ۱۲ دایناسور مختلف بود، اما در نهایت آپاتوسورس به محبوب ترین آنها و بعدها به نماد اصلی شرکت سینکلر تبدیل شد.
تبلیغات شرکت نفتی سینکلر.
در حقیقت، قسمتی از نفت جهان واقعا در همان دوره زمین شناسی شکل گرفته که دایناسورها روی زمین زندگی می کردند. اما این هم زمانی به مفهوم آن نیست که نفت از بدن دایناسورها ساخته شده باشد. دانشمندان تاکید می کنند تفاوت زیادی میان «تشکیل شدن در دوران دایناسورها» و «ساخته شدن از دایناسورها» وجود دارد.
پیوند ذهنی میان نفت و دایناسورها در سال ۱۹۳۳ بیشتر از پیش تقویت شد؛ زمانی که شرکت سینکلر در نمایشگاه جهانی «قرن پیشرفت» در شهر شیکاگو، نمایشگاهی بزرگ از دایناسورهای غول پیکر برپا کرد. حدود ۱۶ میلیون نفر از این نمایشگاه بازدید کردند و تصاویر دایناسورها بشدت در ذهن مردم ماندگار شد.
احیانا مهم ترین عامل گسترش افسانه دایناسور به عنوان منشاء نفت، شرکت نفتی آمریکایی سینکلر بوده است
محبوبیت این دایناسورها موجب شد شرکت سینکلر سال ها بعد نیز از آنها در تبلیغات خود استفاده نماید. حتی از سال ۱۹۶۳، دایناسورهای این شرکت به قسمتی از رژه معروف روز شکرگزاری فروشگاه «میسی» تبدیل شدند.
کنت لاکووارا، دیرینه شناس و زمین شناس آمریکایی، اعتقاد دارد همین تبلیغات هوشمندانه نقش اصلی را در تثبیت این باور عمومی داشته است. او می گوید مردم کم کم این زنجیره ذهنی را شکل دادند: نفت یک سوخت فسیلی است، بیشتر نفت در دوران دایناسورها شکل گرفته، فسیل ها هم با دایناسورها شناخته می شوند، پس نفت باید از دایناسورها ساخته شده باشد. به نقل از لاکووارا، این نتیجه گیری از نظر علمی اشتباه است، اما قدرت تبلیغات و تکرار فرهنگی سبب شده این تصور هنوز هم در ذهن خیلی از مردم باقی بماند.
امروزه زمین شناسان تقریبا اتفاق نظر دارند که نفت به طور عمده حاصل بقایای میکروسکوپی موجودات دریایی است که درطول میلیونها سال، زیر فشار و گرمای شدید در اعماق زمین دگرگون شده اند. بنابراین، باآنکه دایناسورها در همان دوران روی زمین زندگی می کردند، سهم آنها در ایجاد نفت تقریبا ناچیز بوده است.
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب