راز انقراض برخی پرندگان باستانی در مدفوع فسیل شده دایناسورها پیدا شد
کادایف: دانشمندان برای اولین بار پرهای فسیل شده ای را درون مدفوع سنگ شده یک دایناسور گوشت خوار پیدا کرده اند. بررسی این پرها اطلاعات تازه ای درباره ی خاصیت های پرندگان باستانی و احیانا دلیل انقراض تعدادی از آنها در جریان رویدادی که حدود 66 میلیون سال پیش به انتها عصر دایناسورها منجر گردید، ارایه می کند.
به گزارش کادایف به نقل از خبر آنلاین، این پرها که بشکل بسیار خوبی حفظ شده اند، درون یک قطعه مدفوع فسیل شده یا «کوپرولیت» در سازند هل کریک در ایالت مونتانا آمریکا کشف شدند.
پرهایی با ساختاری شبیه پرندگان امروزی بررسی نمونه ها نشان داد بعضی از پرهای کشف شده دارای رشته های متراکم و فشرده ای هستند که احیانا به آنها در دفع آب کمک می کرده است. این خصوصیت می تواند با پرهای پرندگان آبزی امروزی، همچون پلیکان ها، قابل مقایسه باشد. از طرف دیگر، بخش مرکزی پرها دارای فضاهای پر از هوا بود. چنین ساختاری در پرندگان امروزی سبب می شود پرها در عین سبک بودن، استقامت کافی برای پرواز داشته باشند.
«جینگمای اوکانر»، دیرینه شناس مهره داران در موزه فیلد تاریخ طبیعی شیکاگو و یکی از محققان این مطالعه، می گوید این خصوصیت ساختاری برای اولین بار در پرهای مربوط به عصر دایناسورها مشاهده شده است.
مدفوع فسیل شده چطور به دانشمندان کمک کرد؟ این قطعه مدفوع فسیل شده در سال ۲۰۱۶ در سازند هل کریک پیدا شد. یک شکستگی طبیعی روی سطح آن سبب شد یکی از پرهای فسیل شده از بیرون قابل مشاهده باشد. همین اتفاق به دانشمندان کمک کرد متوجه شوند که احیانا بقایای بیشتری در داخل این قطعه وجود دارد. محققان سپس با استفاده از سی تی اسکن میکروسکوپی، که امکان تصویربرداری سه بعدی از داخل نمونه بدون تخریب آنرا فراهم می آورد، محتویات درونی کوپرولیت را بررسی کردند.
تصاویر سه بعدی وجود چند پر دیگر، استخوان های پرنده و همینطور فلس های ماهی را نشان دادند. وجود استخوان های پا و بقایای ماهی نشان میدهد این پرنده احیانا آبزی بوده و اندکی قبل از مرگ هم ماهی خورده است.
شکاف ایجادشده روی سطح این مدفوع فسیل شده، یک پر فسیل شده را آشکار کرد. بررسی های میکروسی تی هم وجود چند پر دیگر، استخوان های پرنده و همینطور فلس های ماهی را درون این نمونه نشان داد؛ بقایای ماهی احیانا مربوط به آخرین غذای پرنده بوده است. پرنده ای که در آخر عصر دایناسورها ناپدید شد محققان این پرنده را متعلق به گروهی از پرندگان باستانی به نام هسپِرورنیثی فرم ها می دانند.
هسپِرورنیثی فرم ها این گروه در کنار بسیاری دیگر از گونه های پرندگان در رویداد انقراض گسترده حدود ۶۶ میلیون سال قبل از بین رفت. در آن زمان، برخورد یک سیارک عظیم با زمین سبب تغییرات شدید محیطی و اقلیمی شد و خیلی از گونه های جانوری، همچون دایناسورهای غیرپرنده، منقرض شدند. در عین حال، بعضی از پرندگان که اجداد پرندگان امروزی محسوب می شوند، توانستند از این بحران جان سالم به در ببرند.
آیا پرها در سرمای بعد از برخورد سیارک نقش داشتند؟ بررسی پرهای کشف شده یک فرضیه جالب را مطرح کرده است. بعضی از این پرها شباهت زیادی به پرهای پرندگان امروزی دارند، اما برخی دیگر ساختاری ساده تر و رشته ای تر داشته اند. به قول محققان، این ساختار ساده تر ممکنست عایق حرارتی ضعیف تری بوجود آورده باشد؛ یعنی پرنده نمی توانسته گرمای بدن خویش را به خوبی حفظ کند.
بعد از برخورد سیارک، زمین برای مدتی با سرمای شدید و تغییرات آب وهوایی گسترده رو به رو شد. محققان احتمال می دهند ضعف در عایق بندی بدن یکی از عواملی بوده باشد که سبب شد هسپِرورنیثی فرم ها و خویشاوندان نزدیک آنها نتوانند از این نوبت سرد جان سالم به در ببرند. البته این مساله هنوز یک فرضیه است و برای اثبات آن، باید پرهای فسیل شده بیشتری از گونه های مختلف پرندگان مربوط به همان دوره بررسی شود.
مدفوع؛ گنجینه ای برای دیرینه شناسان پرهای فسیل شده بسیار کمیاب هستند و معمولا بخش زیادی از ساختار ظریف آنها در فرایند فسیل شدن از بین می رود. این مطالعه نشان میدهد مدفوع فسیل شده می تواند بر خلاف تصور، محیط مناسبی برای حفظ چنین بقایای ظریفی باشد. محققان حالا امیدوارند با بررسی نمونه های بیشتری از کوپرولیت های دوره دایناسورها، اطلاعات بیشتری در رابطه با رژیم غذایی، خصوصیت های بدنی و حتی علت انقراض بعضی از پرندگان باستانی به دست آورند.
در حقیقت، یک قطعه مدفوع سنگ شده توانسته پنجره ای کم سابقه به زندگی پرندگان میلیونها سال پیش باز کند؛ پرندگانی که بعضی از آنها در نهایت در یکی از بزرگ ترین رویدادهای انقراض تاریخ زمین ناپدید شدند.
محققان نتایج مطالعه خویش را ۱۰ سپتامبر ۲۰۲۶ در مجله علمی Current Biology منتشر نمودند.
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب